Nie stać mnie na prawnika rozwodowego – jakie formy pomocy są dostępne?

Brak środków na prowadzenie sprawy nie oznacza, że trzeba samodzielnie mierzyć się ze wszystkimi formalnościami. Osoba planująca rozwód może skorzystać z bezpłatnej porady, złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych albo wystąpić o pełnomocnika z urzędu. Każda z tych form wsparcia działa jednak na innych zasadach. Warto poznać różnice, zanim zostanie złożony pozew lub odpowiedź na pismo drugiego małżonka.

Gdzie można otrzymać bezpłatną poradę prawną?

Pierwszym rozwiązaniem jest publiczny system nieodpłatnej pomocy prawnej. Jest on przeznaczony dla osób, które nie są w stanie ponieść kosztów odpłatnej usługi prawniczej. Porady odbywają się stacjonarnie albo zdalnie, a punkty działają w każdym powiecie.

Podczas spotkania prawnik rozwodowy lub inny specjalista może wyjaśnić prawa i obowiązki małżonków, pomóc uporządkować sytuację oraz wskazać dalsze działania. Pomoc może obejmować również przygotowanie pozwu, wniosku o zwolnienie od kosztów lub wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Jak uzyskać prawnika z urzędu?

Osoba, której nie stać na prawnika rozwodowego, może złożyć do sądu wniosek o ustanowienie adwokata albo radcy prawnego z urzędu. Nie trzeba być wcześniej zwolnionym z kosztów sądowych. Konieczne jest jednak wykazanie, że nie jesteśmy w stanie pokryć z własnych środków wynagrodzenia pełnomocnika.

Do wniosku dołącza się formularz zawierający informacje o sytuacji rodzinnej, dochodach, majątku i źródłach utrzymania. Sąd ocenia także, czy udział profesjonalnego pełnomocnika jest w konkretnej sprawie potrzebny.

Czy można nie płacić opłaty od pozwu?

Pomoc prawnika i zwolnienie od kosztów sądowych to dwie odrębne kwestie. Osoba fizyczna może też wnioskować o pełne albo częściowe zwolnienie, jeżeli poniesienie kosztów naruszyłoby konieczne utrzymanie jej lub rodziny.

Wniosek można dołączyć do pozwu. Należy przedstawić rzeczywiste dochody, wydatki, majątek, zadłużenie i liczbę osób pozostających na utrzymaniu. Sąd może przyznać zwolnienie tylko w określonej części.

Czy mediacja może ograniczyć wydatki?

Nieodpłatna mediacja może pomóc małżonkom wypracować porozumienie w sprawach objętych konfliktem. Mediator nie reprezentuje żadnej ze stron, tylko wspiera rozmowę i pomaga przygotować rozwiązanie możliwe do zaakceptowania przez oboje małżonków.

Jak ograniczyć koszt prywatnej pomocy?

Prywatny prawnik rozwodowy nie zawsze musi prowadzić sprawę od początku do końca. Można zapytać kancelarię o jednorazową konsultację, sprawdzenie gotowego pozwu, przygotowanie konkretnego pisma albo pomoc przed najważniejszą rozprawą.

Mini-case

Kobieta wychowująca dziecko utrzymywała się z wynagrodzenia, które wystarczało jedynie na podstawowe wydatki. W punkcie nieodpłatnej pomocy otrzymała informacje o procedurze rozwodowej i alimentach. Z pomocą specjalisty przygotowała pozew oraz dwa odrębne wnioski: o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd mógł następnie ocenić jej sytuację finansową oraz to, czy udział prawnika był potrzebny ze względu na charakter sporu.