W przemyśle spożywczym każdy element instalacji musi spełniać rygorystyczne normy czystości. Rury, zawory i złącza nie mogą być przypadkowe – muszą być łatwe do mycia, odporne na korozję i bezpieczne dla produktów spożywczych. W tym artykule przyjrzymy się, czym jest armatura higieniczna, gdzie znajduje zastosowanie i na co zwrócić uwagę przy jej wyborze.
Gdzie stosuje się armaturę higieniczną i dlaczego to ma znaczenie?
Armatura higieniczna to elementy, które trafiają do instalacji mających kontakt z żywnością, lekami, napojami lub kosmetykami. Muszą być tak zaprojektowane, żeby nie gromadziły się w nich osady, bakterie ani resztki produktu. Dlatego wszystkie powierzchnie są gładkie, bez szczelin, łatwe do mycia i odporne na środki chemiczne.
Najczęściej używa się jej w mleczarniach, browarach, zakładach przetwórstwa owocowo-warzywnego, przy rozlewie soków, produkcji nabiału, słodyczy czy kosmetyków. Elementy armatury muszą działać niezawodnie nawet wtedy, gdy mają kontakt z wysoką temperaturą, ciśnieniem lub agresywnymi substancjami czyszczącymi.
Z czego robi się armaturę higieniczną?
W zakładach, gdzie produkuje się jedzenie, napoje czy kosmetyki, rury i zawory często mają kontakt z gorącą wodą, parą i silnymi środkami czyszczącymi. Dlatego robi się je z wytrzymałej stali nierdzewnej, która nie rdzewieje i nie reaguje z tym, co przez nią przepływa.
Powierzchnia takich elementów musi być gładka, bez żadnych porów czy rys. Dzięki temu nic się do niej nie przykleja, a mycie jest szybkie i dokładne. Producenci polerują części na wysoki połysk – nie dla wyglądu, ale po to, żeby łatwiej utrzymać czystość.
Tu nie ma miejsca na niedoróbki. Jeśli coś nie pasuje idealnie, może przeciekać albo zbierać zanieczyszczenia. Dlatego każdy detal ma znaczenie.
Jakie elementy wchodzą w skład armatury higienicznej
Tego typu armatura to nie tylko rury. W skład całej instalacji wchodzą dziesiątki różnych elementów, które muszą do siebie idealnie pasować. Najczęściej stosuje się:
-
Zawory – kulowe, motylkowe, zwrotne i membranowe. Otwierają i zamykają przepływ cieczy, nie dopuszczając do zanieczyszczeń.
-
Złącza – szybkie w montażu i demontażu, umożliwiają rozkręcanie instalacji do czyszczenia.
-
Kolanka i trójniki – zmieniają kierunek przepływu, pozwalają na rozgałęzienia w układzie.
-
Redukcje – łączą elementy o różnych średnicach, bez utraty szczelności.
-
Rury – gładkie wewnątrz i na zewnątrz, dopasowane do konkretnego ciśnienia i średnicy roboczej.
Jakie normy musi spełniać armatura higieniczna?
W przemyśle spożywczym nie ma miejsca na przypadek – każdy element, który ma kontakt z produktem, musi spełniać określone normy. Chodzi o to, żeby nie przenosił bakterii, nie reagował chemicznie i dało się go łatwo i skutecznie wyczyścić.
Najczęściej stosuje się normy takie jak DIN, ISO i 3-A, które precyzyjnie określają wymiary, materiały, sposób wykończenia oraz szczelność połączeń. Elementy z certyfikatem EHEDG lub FDA są dopuszczone do kontaktu z żywnością i zapewniają, że cała instalacja może działać bezpiecznie nawet w bardzo wymagających warunkach.